آشنایی با انواع چوب

معرفی ۱۰ مورد از سخت‌ترین چوب‌های جهان

سخت‌ترین چوب‌های جهان

در این مقاله آیچوب 10 تا از سخت‌ترین و محکم‌ترین چوب‌های جهان را معرفی می‌کنم؛ اما قبل از معرفی باید تعریف کنم که چوب سخت یعنی چه و به چه چوب‌هایی سخت گفته می‌شود.

 

چه چوب‌هایی محکم هستند؟

می‌توان گفت که هر چه چوب سخت‌تر باشد وزن بیشتری هم دارد و این فرمول ساده را ملاکی برای سخت یا سبک بودن چوب می‌شناسیم. چوب‌ها در این دسته بندی در سه بخش سخت، نیمه سخت و نرم دسته بندی می‌شوند.

در این قیاس، وزن هر چوب را در واحد مترمکعب بیان (M3). در این روش اندازه‌گیری وزن یک متر مکعب چوب را با واحد تن در متر مکعب (Ton/m3) یا کیلوگرم در متر مکعب (Kg/m3) می‌نویسیم.

جعبه‌ای را با طول و عرض و ارتفاع یک متر در نظر بگیرید طوری که داخل این جعبه را از یک چوب خاص پر کرده باشیم. وزنی که این چوب‌ها دارد را چگالی آن چوب با واحد کیلوگرم در متر مکعب البته در رطوبت 12% چوب می‌گوییم.

در مقالات دیگری در جدول چگالی چوب در این مورد کامل توضیح داده بودم.

اما این تعریف بیش از حد عمومی است و برای کاربری های حرفه‌ای قابل اطمینان نیست. پس چه کنیم؟!

 

چوب سخت یعنی چه؟

سختی چوب وقتی نیروها و ضربه‌های مدام و متعدد به آن وارد می‌شود اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و روش بالا نمی‌تواند مطمئن باشد.

مثلاً چوب‌های دکینگ و کفپوش و کف پله دائم در معرض ضربه و فشار و سایش هستند. در این جایگاه‌ها چوب هر چه سخت‌تر باشد مقاومت و دوام بیشتری دارد؛ اما سختی چوب آیا تعریف تخصصی‌تری هم دارد؟ چطور می‌توانیم اندازه‌گیری کنیم.

برای اینکه درجه‌بندی از سختی و مقاومت چوب در برابر فشار و سایش داشته باشیم آزمایشی به نام جانکا (Janka) روی چوب‌ها انجام می‌شود که نتیجه این آزمایش مقاومت چوب در برابر فشار و سایش و در نتیجه سختی چوب را نشان می‌دهد.

در این آزمایش یک توپ فولادی با قطر 0.444 اینچ را آن قدر روی چوب فشار می‌دهند که گوی فولادی تا نصف در چوب فرو رود. بیشترین نیرویی که برای فرو کردن نیمی از گوی به چوب اعمال شده را ملاکی برای سختی چوب در نظر می‌گیرند.

تست جانکا

 

قطعاً هر چه چوب چگال تر و مقاوم‌تر باشد نیروی بیشتری برای فرو کردن گوی در چوب استفاده می‌شود.

واحد نیرویی که به گوی وارد می‌شود lbf (pound-force) است که هر یک lbf معادل با 0.45359237 کیلوگرم وزن خواهد شد. چوبی که در این روش آزمایش می‌شود باید بدون پرداخت (بدون رنگ و سنباده) و بدون گره و با رطوبت 12% باشد.

 

در ادامه لیست ده تا از سخت‌ترین چوب‌های دنیا را خواهیم داشت

10. چوب درخت گلابی آفریقایی (African Pearwood)

چوب درخت گلابی آفریقایی (African Pearwood)

 

رتبه دهم: درجه سختی جانکا 3680 ibf

این گونه از درخت در آنگولا، کامرون، جمهوری کنگو، گابن و نیجریه یافت می‌شود و در جنگل‌های مرطوب استوایی رشد می‌کند. خود چوب دارای درجه سختی جانکا 3680 پوند است.

 

پیشنهاد مطالعه بیشتر: جوش درخت یا غده درخت یا سرطان چوب چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟

 

9. چوب گردوی برزیلی (Brazilian Walnut)

چوب گردوی برزیلی (Brazilian Walnut)

 

رتبه نهم: درجه سختی جانکا 3684 ibf

این چوب منشأ آمریکای مرکزی و جنوبی دارد و درجه سختی جانکا چوب این درخت 3684 است و این چوب را برای استفاده در فضای داخلی و فضای بیرونی مناسب می‌کند.

 

8. چوب آبنوس برزیلی (Brazilian Ebony)

چوب آبنوس برزیلی (Brazilian Ebony)

 

رتبه هشتم: درجه سختی جانکا 3692 ibf

این چوب سنگین و متراکم است و منشأ آن پاراگوئه، آرژانتین و برزیل است. این چوب برای ساخت عرشه و دکینگ بسیار مناسب است و دوام بسیار بالایی در برابر ضربه و رطوبت دارد.

 

7. چوب زیتون برزیلی (Brazilian Olivewood)

چوب زیتون برزیلی (Brazilian Olivewood)

 

رتبه هفتم: درجه سختی جانکا 3700 ibf

یک چوب با نقش و رنگی بسیار زیبا که برای ساخت مبلمان خاص استفاده می‌شود و استحکام چقرمگی عجیبی دارد.

 

6. چوب مار (Snakewood)

چوب مار (Snakewood)

 

رتبه ششم: درجه سختی جانکا 3800 ibf

منشأ این چوب آمریکای جنوبی است و به مقاومت بسیار بالا در برابر ضربات و لهیدگی معروف است. چوب مار رگه‌های برجسته و زیبایی دارد.

 

5. چوب درخت (Piptadenia Macrocarpa)

چوب درخت (Piptadenia Macrocarpa)

 

رتبه پنجم: درجه سختی جانکا 3840 ibf

این درخت بومی آرژانتین، برزیل، بولیوی و پرو است و تا 25 متر قد می‌کشد و حداکثر قطر آن حدود یک متر است. این چوب برای ساخت دسته ابزار، سازه‌های فضای باز، تراورس های راه آهن و … استفاده می‌شود.

 

4. چوب درخت زندگی (Lignum vitae)

چوب درخت زندگی (Lignum vitae)

 

رتبه چهارم: درجه سختی جانکا 4500 ibf

بومی جزایر کارائیب و سواحل شمالی آمریکای جنوبی که از قرن 14 ام در ساخت کشتی‌ها استفاده می‌شد. این چوب به قدی محکم و مقاوم است که در ساخت اولین زیر دریایی اتمی دنیا به عنوان بلبرینگ محور 6 متری پروانه زیردریایی استفاده می‌شد.

 

3. چوب درخت (Schinopsis balansae)

چوب درخت (Schinopsis balansae)

 

رتبه سوم: درجه سختی جانکا 4570 ibf

درخت این چوب بومی جنگل‌های آرژانتین و پاراگوئه است. تا 24 متر مرتفع می‌شود و تا بیش از یک متر قطر می‌گیرد. معادل انگلیسی نام این درخت چوب درخت سخت می‌دهد و به لحاظ سختی از تمام موارد ی که تاکنون نام بردم سخت‌تر است.

کاربرد اصلی این درخت قبل از چوب آن برداشت صمغ درخت است که تا 63% تانن خالص دارد.

 

2. چوب درخت (Schinopsis brasiliensis)

چوب درخت (Schinopsis brasiliensis)

 

رتبه دوم: درجه سختی جانکا 4800 ibf

درختی که این چوب از آن برداشت می‌شود از خانواده بادام هندی است و بوی برزیل، بولیوی و پاراگوئه است. این درخت می‌تواند نهایتاً تا 12 متر قد بکشد و تنه آن بیشتر از 60 سانتی‌متر قطر نمی‌کند.

چوب قهوه‌ای مایل به سرخ و رگه‌داری دارد که هیچ تیغه‌ای به آسانی حریف برش و پرداخت آن نیست.

به دلیل مصرف بالای این چوب در ساخت و ساز خانه‌های بومی جزو گونه‌های در معرض انقراض قرار گرفته است.

 

1. چوب درخت بلوک استرالیایی (Australian Buloke)

چوب درخت بلوک استرالیایی (Australian Buloke)

 

رتبه اول: درجه سختی جانکا 5060 ibf

سرانجام سخت‌ترین چوب دنیا در صحراهای گرم استرالیا. این چوب به درخت آهن معروف است و اکثراً در مناطق شرقی و جنوبی استرالیا رشد می‌کند.

بین بومیان این درخت با نام بلوط گاو نر هم معروف است. تا 15 متر قد می‌کشد و پوست شیاردار دارد.

از چوب این درخت برای ساخت دسته چاقو، کفپوش، مبلمان ظریف استفاده می‌شود. بومیان استرالیا برای ساخت بومرنگ های شکار از این چوب استفاده می‌کنند.

 

مقایسه سختی چوب‌های موجود در ایران

برای اینکه اندازه سختی چوب‌هایی که نام بردم برای شما ملموس‌تر شود چند مثال از چوب‌های قابل دسترس در ایران می‌آورم:

سختی چوب نراد روسی (white pine) در تست جانکا حدود 460 پوند است. این چوب حتی با فشار ناخن له می‌شود.

سختی چوب توسکا در تست جانکا 510 پوند.

سختی چوب افرا در تست جانکا 910 پوند.

سختی چوب افرا در تست جانکا 910 پوند.

سختی چوب گردوی سیاه در تست جانکا 1010 پوند.

سختی چوب بلوط در تست جانکا 1220 پوند.

سختی چوب راش در تست جانکا 1320 پوند.

لیست سخت‌ترین چوب‌های ایرانی

در لیست زیر سخت‌ترین چوب‌های ایرانی با توجه به درجه بندی جانکا را قرار دادم.

سخت‌ترین چوب‌های ایرانی

 

نتیجه می‌گیریم که

چوب‌های نرم الزاماً بد نیستند و با توجه به نوع کاربری باید چوب را انتخاب کنید. در مصارف هم فقط سخت بودن چوب ملاک نیست و به طور معمول چوب‌هایی انتخاب می‌شوند که میانه‌ای از سختی چوب و راحتی کار کردن باشند.

چوب‌هایی که درجه سختی بالایی دارند با وجود کیفیت و ماندگاری عالی در کار اما برش و پرداخت آن‌ها بسیار دشوار است.

به طول معمول درجه سختی بین 1000 تا 1500 طبق برآوردهایی که در ابتدای مقاله آموزش دادم برای این کار مناسب است و چوب‌هایی مانند راش و بلوط و گردو در این بازه قرار می‌گیرند.

همچنین در نظر داشته باشید صرف سخت بودن چون به معنای داشتن فرنیچر (furniture) یا سازه محکم نیست. با توجه به نوع سازه و نیروهایی که به آن وارد می‌شود باید چوب مناسب را انتخاب کنید. حتی در یک صندلی ساده قسمت‌هایی از صندلی باید نیروی عمودی را تحمل کنند، قسمت هایی نیروی کششی و قسمت هایی نیروهای پیچشی را تحمل می‌کنند و در قسمت هایی باید از چوب‌های با مقاومت در برابر سایش استفاده کرد.

البته در دنیای واقعی و صنعتی نمی‌توان برای هر یک چوب اختصاصی استفاده کرد و سعی می‌شود از چوبی که به تجربه متوسطی از تمام آپشن های مناسب هست را انتخاب کرد.

برای اسکیما/ QA

سؤالات:

اسم سخت‌ترین چوب‌های دنیا چیست؟

  1. چوب درخت بلوک استرالیایی 2. چوب درخت Schinopsis brasiliensis 3. چوب درخت Schinopsis balansae 4. چوب درخت زندگی (Lignum vitae) 5. چوب درخت Piptadenia Macrocarpa

سفت ترین چوب‌ها در ایران چیست؟

چوب راش، چوب بلوط، چوب گردو، چوب عناب، چوب راش، چوب لیلکی، چوب ساج، چوب ممرز، چوب چنار، چوب گیلاس

سفت ترین چوب ایران برای چوب دستی چیست؟

چوب ازگیل وحشی بومی شمال ایران یکی از سخت‌ترین و معروف‌ترین چوب‌ها برای ساخت چوب دستی است. با وجود صدها گونه درختی اما بومیان این مناطق از چوب این درخت به دلیل دوام بالا و مقاومت در برابر تنش و ضربه و پوسیدگی استفاده می‌کنند.

 

 

منبع: آیچوب

برای ثبت نظر لطفا وارد اکانت خود شوید ( عضویت رایگان است )